آئین عزاداری ترکیه
« عاشورا در ترکیه » :
کشور ترکیه در میان کشورهای گرجستان ، ارمنستان ، ایران ، عراق ، سوریه ، دریای مدیترانه ، یونان ، بلغارستان و دریای سیاه واقع شده و دارای دو قسمت است : ترکیه آسیا و ترکیه اروپا. ترکیه با 452 و 779 کیلومتر مربع وسعت ، تقریباً نصف مساحت ایران است و حدود 60 میلیون نفر جمعیت دارد.
« شیعه در ترکیه » :
ترکیه از نظر تحولات مذهبی یکی از مهمترین کشورهای اسلامی است. روی کار آمدند و از قرن نهم به صورت بزرگترین قدرت اسلامی در برابر اروپا و صلیبیها قرار گرفتند و با جبران ویرانیهای صلیبیها و مغولها روح امید در دل مسلمانان دمیدند. اروپاییان و مسیحیان صلیبی که از وحدت و پیشرفت و اقتدار مسلمانان سخت به وحشت افتاده بودند. درصدد برآمدند تا با ایجاد تفرقه وجداکردن مسلمانان از یکدیگر،قدرت آنانرا درهم بشکنند،بنابراین با مطالعات مستشرقان بهترین راه را ایجاد اختلاف میان دو دولت قدرتمند صفوی و عثمانی دیدند. آنها با ایران طرح دوستی و ارتباط تجاری برقرار ساختند و تا توانستند تعصبات فرقه ای را در میان توده مردم ایران و آسیای صغیر تقویت کردند.
انگلیسها در ایران به طور غیرمستقیم بانی می شدند تا روضه خوانها و مداحان هر روز و شب بعد از نماز در مساجد روضه پهلوی شکسته فاطمه الزهرا را با آب و تاب بسیار بخوانند. به علاوه آنها می کوشیدند در روز غم ربیع الاول جشن مربوط به کشته شدن عمر سعد و پسرش رابه عمر بن خطاب منتقل کنند. از آن سو در ترکیه مفتیان درباری را تحریک می کردند که شیعیان را تکفیر از آن سو در ترکیه خون آنان را مباح اعلام دارند.
سلطان سلیم که داعیه خلافت و ایجاد وحدت اسلامی داشت. شاه اسماعیل را دعوت به توبه و ترک لعن خلفای سه گانه کرد ولی شاه اسماعیل به علت تعصبی که داشت نپذیرفت همین تعصب سبب شد که جنگهای طولانی میان دو دولت عظیم قدرتمند ایران و عثمانی پدید آمد و جنگ چالدران به راه افتد و دهها هزار شیعه کشته شوند و ایرانیان با تحمل شکست سختی تبریز را که پایتخت بود از دست بدهند. سرانجام هر دو دولت مسلمان بر خلاف قرآن علیه یکدیگر با بیگانگان اروپایی دوست شدند و با سلاحهای آنان به برادرکشی پرداختند به طوریکه ترکها 44 هزار و بنابر بعضی از اقوال ، هفتاد هزار شیعه را در آناطولی به قتل رساندند و آب به آسیاب دشمن ریختند و در نتیجه مسیحیان بر سرزمین اندلس دست یافتند.
(اعیان الشیعه ، سید محسن امین ، ج 11 ، ذیل (شاه اسماعیل))
به علاوه همین کارها سبب شد که در زمان سلطان سلیم مذهب تشیع عملاً در مملکت عثمانی از بین برود (دائرة المعارف فارسی مصاحب ، ج 2 ، ص 1683) و هر دو دولت ایران و ترکیه که قردتمندترین دول شرقی بودند. به جای گسترش دادن اسلام در اروپا ، رو به ضعف گذارند و هر قسمت از خاک خود را به دست نشانده های بیگانگان بسپارند ، ( الشیعه فی المیزان ، محمد جواد مغنیه ، ص 177 و 178)
اکنون شمار شیعیان ترکیه ، که خلافت عثمانی همواره در پی سرکوب آنان بود و حکومت غیر دینی جمهوری ترکیه نیز هیچگاه تمایلی به اظهار عده آنان نداشت به درستی دانسته نیست اما بررسیهایی در مورد مسلمانان آنوتولی نشان داده است که طوایف بسیاری خصوصاً در آناتولی شرقی شیعه هستند. یکی دیگر از دلایل نامشخص بودن شمار دقیق شیعیان ، کوچ نشین بودن بسیاری از آنان است. برخی از منابع تنها حدود یک سوم از کل کردهای ساکن ترکیه را شیعه یا علوی می دانند و بعضی دیگر عده علویان را بالغ بر 25 درصد یعنی یک چهارم سکنه ترکیه می دانند. همایش شیعیان در محرم و عاشورا نشانگر کثرت جمعیت آنان است که گزارش آن را به نقل از روزنامه های چاپ ترکیه از نظر می گذرانید.
« به یاد کربلا » :
هزاران نفر از علویان و جعفری مذهبان به مناسبت هزار و سیصد و پنجاه و ششمین سالگرد شهادت حضرت امام حسین (ع) درمنطقه (هالکالی) استامبول گرد هم آمدند و با گریه و زاری و زدن بر سر خود یادآن روز را گرامی داشتند. (شیخ صلاالدین اوزگوندوز). رهبر جعفری مذهبان ضمن سخنرانی در خصوص شهادت حضرت امام حسین و نوه ی گرامی پیامبر اکرم (ص) و هفتاد ودو تن از یاران باوفای او ، مردم و گروههای مختلف مذهبی را به وحدت دعوت نمود و در این مراسم هزاران تن از شیعیان و علویها ، برای نشان دادن ماتم و اندوه خود ، به سینه زنی و نوحه سرایی پرداختند. رهبر شیعی در مراسم امسال از عزاداران خواست که از پوشیدن پیراهنهایی که قسمت جلو و یا عقب آن باز می باشد خودداری کنند و ریختن خون و اذیت خود را نیز یک گناه دینی تلقی نمایند.
ولی علی رغم این توصیه ، پیروان مذهب جعفری در موقع عزاداری از خود بیخود می شوند و به هنگام زنجیرزنی ، پشت خود را خونین می کنند.
شیخ صلاالدین در ادامه ، ضمن دعوت از مردم برای پرهیز از آسیب رساندن به جسم خود یادآور شد که ما به کسانی که در پی ایجاد اختلاف بین علومی و سنی و ترک و کرد هستند. اجازه این کار را نخواهیم داد.
(رجب طیب اردوغان) شهردار استانبول بزرگ نیز پیامی به این مراسم ارسال نمود ، همچنین دراین مراسم (آقای محمد رضا راشد) سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در استانبول (نورالدین شن) شهردار منطقه (کووک کمجه) ، (امید کاپسنر) فرماندار استانبول ، (جمال جان پولات) از حزب جمهوریخواه خلق و (کادیرتوپ باش) کاندیدای شهرداری منطقه (باکیرکوی) از حزب رفاه شرکت داشتند. در این رابطه طی مراسمی در مسجد امام حسین (ع) در منطقه (کایشلی داغی) نیز تمثیلی از شهادت کودک شش ماهه آن حضرت به نمایش درآمد. (حریت ، 9/3/75). به مناسبت سالگرد شهادت حضرت حسین بن علی (ع) به دست یزید ، مراسمی از سوی شیعیان جعفری برگزار شد. در ساعات اولیه صبح ، هزاران نفر از جعفریان در منطقه (هالکالی) استانبول گردهم آمدند و به عزاداری و زجیرزنی پرداختند و سپس نمایش تمثیلی حادثه کربلا را به صورت تئاتر اجرا نمودند و طی مراسمی که در دیگر ادیان معمول نیست. یاد و خاطره شهادت امام حسین (ع) را در اذهان زنده کردند.
از 1356 سال پیش تاکنون شیعیان جعفری از اول تا دهم محرم لباس سیاه بر تن می کنند و برای گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کربلا به عزاداری می پردازند. این روز (عاشورا) خوانده می شود و شیعیان معتقدند که گریه در این روز ثواب دارد. آنها در این مراسم با لباسهای سیاه مقابل همدیگر می ایستند و شروع به سینه زنی و زنجیر زنی می کنند بسیاری از شیعیان پیراهن سفیدی به روی لباس مشکی خود می پوشند که به معنی کفن است و نیز نوارهای پاره ای سبز و قرمز رنگی بر پیشانی می بندند. پس از مراسم سینه زنی و عزاداری ، شیخ صلا الدین اوزگوندوز رهبر شیعیان ترکیه ، به سخنرانی پرداخت و پس از آن نمایشی تمثیلی از حادثه کربلا بر بالای یک تپه شنی به مورد اجرا درآمد (ینی یوزیل ، 9/3/75)
« حادثه کربلا از دیدگاه مردم ترکیه » :
اختلاف بین حضرت علی (ع) و معاویه استاندار شام بر سر خلافت بعد از شهادت آن حضرت نیز ادامه یافت. اعلام خلافت از طرف یزید و خواست وی مبنی بر بیعت گرفتن از امام حسین (ع) آتش اختلافات را مجدداً شعله ور ساخت ، امام حسین (ع) خلافت یزید را قبول نکرد و در نتیجه به همراه خانواده و یاران خود به سوی کوفه روانه شد. یزید که رسیدن امام حسین به کوفه را با توجه به تعداد زیاد شیعیان آن شهر تهدیدی جدی علیه خود تلقی می کرد ، سربازان خود را برای جلوگیری از رسیدن آن حضرت به کوفه گسیل داشت ، لشکر یزید اهل بیت امام حسین و یارانش را در محلی به نام کربلا محاصره کردند و آب را به روی آن حضرت و یارانش بستند و چندین روز آنها را تشنه نگه داشتند در این روز سپاهیان یزید تمامی یاران امام حسین (ع) و حتی طفل شش ماهه آن حضرت را به شهادت رساندند و سر مبارک آن حضرت را بریدند و به سر نیزه برای یزید فرستادند (یعنی یوزیل ، 9/3/75).
«میدان عاشورا در ترکیه » :
در مراسم با شکوهی در محله (آیتاش) منطقه (هالکالی) در میدان عاشورای زینبیه برگزار می شود. شیخ صلاالدین اوزگوندوز ، رهبر جعفریان ترکیه طی سخنانی اظهار می دارد : مادر روز عاشورا که سالگرد واقعه دلخراش کربلاست ، برای تجدید بیعت با امام حسین (ع) در این محل گردهم آمده ایم. ما به عنوان شیعیان جعفری ، خط آن امام بزرگوار را ادامه خواهیم داد ، امروز تمامی افرادی که تحت ظلم و ستم قرار گرفته و مورد استثمار واقع شده اند برای رهایی خود بایستی زیر پرچم حضرت اباعبدالله (ع) گرد هم آیند. مردان و زنان جعفری بعد از پایان مراسم نمایشی واقعه کربلا در مراسم امام حسین (ع) به زنجیر زنی پرداختند. همچنین به همین مناسبت درمسجد امام حسین منطقه (کایشلی داغی) ناحیه (قاضی کوی) و مسجد (سید احمد دره سی) منطقه (کوشویلو) نیز مراسم عزاداری عاشورا با شرکت محبان اهل بیت (ع) برگزار شد (ملیت ، 9/3/75)
« مراسم عزاداری درهالکالی » :
مراسم هزار و سیصد و پنجاه و ششمین سالروز شهادت حضرت طبق سنت همه ساله هزاران نفر از شیعیان و محبان اهل بیت علیهم اسلام در مراسم عزاداری عاشورا در زینبیه منطقه (هالکالی) شرکت می کنند. انبوه عزداران از ساعات اولیه صبح در دسته های منظم به طرف میدان عاشورای زینبیه درمنطقه (هالکالی) حرکت کردند و با برگزاری مراسم عزاداری ، یاد و خاطره این روز تاریخی را مجدداً در اذهان زنده ساختند. در این مراسم که هزاران تن از شیعیان ، علویها ، و محبان اهل بیت (ع) شرکت کرده بودند ، سخنرانان به تشریح وقایع عاشورا می پردازند.
« عاشورا در ترکیه » :
کشور ترکیه در میان کشورهای گرجستان ، ارمنستان ، ایران ، عراق ، سوریه ، دریای مدیترانه ، یونان ، بلغارستان و دریای سیاه واقع شده و دارای دو قسمت است : ترکیه آسیا و ترکیه اروپا. ترکیه با 452 و 779 کیلومتر مربع وسعت ، تقریباً نصف مساحت ایران است و حدود 60 میلیون نفر جمعیت دارد.
« شیعه در ترکیه » :
ترکیه از نظر تحولات مذهبی یکی از مهمترین کشورهای اسلامی است. روی کار آمدند و از قرن نهم به صورت بزرگترین قدرت اسلامی در برابر اروپا و صلیبیها قرار گرفتند و با جبران ویرانیهای صلیبیها و مغولها روح امید در دل مسلمانان دمیدند. اروپاییان و مسیحیان صلیبی که از وحدت و پیشرفت و اقتدار مسلمانان سخت به وحشت افتاده بودند. درصدد برآمدند تا با ایجاد تفرقه وجداکردن مسلمانان از یکدیگر،قدرت آنانرا درهم بشکنند،بنابراین با مطالعات مستشرقان بهترین راه را ایجاد اختلاف میان دو دولت قدرتمند صفوی و عثمانی دیدند. آنها با ایران طرح دوستی و ارتباط تجاری برقرار ساختند و تا توانستند تعصبات فرقه ای را در میان توده مردم ایران و آسیای صغیر تقویت کردند.
انگلیسها در ایران به طور غیرمستقیم بانی می شدند تا روضه خوانها و مداحان هر روز و شب بعد از نماز در مساجد روضه پهلوی شکسته فاطمه الزهرا را با آب و تاب بسیار بخوانند. به علاوه آنها می کوشیدند در روز غم ربیع الاول جشن مربوط به کشته شدن عمر سعد و پسرش رابه عمر بن خطاب منتقل کنند. از آن سو در ترکیه مفتیان درباری را تحریک می کردند که شیعیان را تکفیر از آن سو در ترکیه خون آنان را مباح اعلام دارند.
سلطان سلیم که داعیه خلافت و ایجاد وحدت اسلامی داشت. شاه اسماعیل را دعوت به توبه و ترک لعن خلفای سه گانه کرد ولی شاه اسماعیل به علت تعصبی که داشت نپذیرفت همین تعصب سبب شد که جنگهای طولانی میان دو دولت عظیم قدرتمند ایران و عثمانی پدید آمد و جنگ چالدران به راه افتد و دهها هزار شیعه کشته شوند و ایرانیان با تحمل شکست سختی تبریز را که پایتخت بود از دست بدهند. سرانجام هر دو دولت مسلمان بر خلاف قرآن علیه یکدیگر با بیگانگان اروپایی دوست شدند و با سلاحهای آنان به برادرکشی پرداختند به طوریکه ترکها 44 هزار و بنابر بعضی از اقوال ، هفتاد هزار شیعه را در آناطولی به قتل رساندند و آب به آسیاب دشمن ریختند و در نتیجه مسیحیان بر سرزمین اندلس دست یافتند.
(اعیان الشیعه ، سید محسن امین ، ج 11 ، ذیل (شاه اسماعیل))
به علاوه همین کارها سبب شد که در زمان سلطان سلیم مذهب تشیع عملاً در مملکت عثمانی از بین برود (دائرة المعارف فارسی مصاحب ، ج 2 ، ص 1683) و هر دو دولت ایران و ترکیه که قردتمندترین دول شرقی بودند. به جای گسترش دادن اسلام در اروپا ، رو به ضعف گذارند و هر قسمت از خاک خود را به دست نشانده های بیگانگان بسپارند ، ( الشیعه فی المیزان ، محمد جواد مغنیه ، ص 177 و 178)
اکنون شمار شیعیان ترکیه ، که خلافت عثمانی همواره در پی سرکوب آنان بود و حکومت غیر دینی جمهوری ترکیه نیز هیچگاه تمایلی به اظهار عده آنان نداشت به درستی دانسته نیست اما بررسیهایی در مورد مسلمانان آنوتولی نشان داده است که طوایف بسیاری خصوصاً در آناتولی شرقی شیعه هستند. یکی دیگر از دلایل نامشخص بودن شمار دقیق شیعیان ، کوچ نشین بودن بسیاری از آنان است. برخی از منابع تنها حدود یک سوم از کل کردهای ساکن ترکیه را شیعه یا علوی می دانند و بعضی دیگر عده علویان را بالغ بر 25 درصد یعنی یک چهارم سکنه ترکیه می دانند. همایش شیعیان در محرم و عاشورا نشانگر کثرت جمعیت آنان است که گزارش آن را به نقل از روزنامه های چاپ ترکیه از نظر می گذرانید.
« به یاد کربلا » :
هزاران نفر از علویان و جعفری مذهبان به مناسبت هزار و سیصد و پنجاه و ششمین سالگرد شهادت حضرت امام حسین (ع) درمنطقه (هالکالی) استامبول گرد هم آمدند و با گریه و زاری و زدن بر سر خود یادآن روز را گرامی داشتند. (شیخ صلاالدین اوزگوندوز). رهبر جعفری مذهبان ضمن سخنرانی در خصوص شهادت حضرت امام حسین و نوه ی گرامی پیامبر اکرم (ص) و هفتاد ودو تن از یاران باوفای او ، مردم و گروههای مختلف مذهبی را به وحدت دعوت نمود و در این مراسم هزاران تن از شیعیان و علویها ، برای نشان دادن ماتم و اندوه خود ، به سینه زنی و نوحه سرایی پرداختند. رهبر شیعی در مراسم امسال از عزاداران خواست که از پوشیدن پیراهنهایی که قسمت جلو و یا عقب آن باز می باشد خودداری کنند و ریختن خون و اذیت خود را نیز یک گناه دینی تلقی نمایند.
ولی علی رغم این توصیه ، پیروان مذهب جعفری در موقع عزاداری از خود بیخود می شوند و به هنگام زنجیرزنی ، پشت خود را خونین می کنند.
شیخ صلاالدین در ادامه ، ضمن دعوت از مردم برای پرهیز از آسیب رساندن به جسم خود یادآور شد که ما به کسانی که در پی ایجاد اختلاف بین علومی و سنی و ترک و کرد هستند. اجازه این کار را نخواهیم داد.
(رجب طیب اردوغان) شهردار استانبول بزرگ نیز پیامی به این مراسم ارسال نمود ، همچنین دراین مراسم (آقای محمد رضا راشد) سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در استانبول (نورالدین شن) شهردار منطقه (کووک کمجه) ، (امید کاپسنر) فرماندار استانبول ، (جمال جان پولات) از حزب جمهوریخواه خلق و (کادیرتوپ باش) کاندیدای شهرداری منطقه (باکیرکوی) از حزب رفاه شرکت داشتند. در این رابطه طی مراسمی در مسجد امام حسین (ع) در منطقه (کایشلی داغی) نیز تمثیلی از شهادت کودک شش ماهه آن حضرت به نمایش درآمد. (حریت ، 9/3/75). به مناسبت سالگرد شهادت حضرت حسین بن علی (ع) به دست یزید ، مراسمی از سوی شیعیان جعفری برگزار شد. در ساعات اولیه صبح ، هزاران نفر از جعفریان در منطقه (هالکالی) استانبول گردهم آمدند و به عزاداری و زجیرزنی پرداختند و سپس نمایش تمثیلی حادثه کربلا را به صورت تئاتر اجرا نمودند و طی مراسمی که در دیگر ادیان معمول نیست. یاد و خاطره شهادت امام حسین (ع) را در اذهان زنده کردند.
از 1356 سال پیش تاکنون شیعیان جعفری از اول تا دهم محرم لباس سیاه بر تن می کنند و برای گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کربلا به عزاداری می پردازند. این روز (عاشورا) خوانده می شود و شیعیان معتقدند که گریه در این روز ثواب دارد. آنها در این مراسم با لباسهای سیاه مقابل همدیگر می ایستند و شروع به سینه زنی و زنجیر زنی می کنند بسیاری از شیعیان پیراهن سفیدی به روی لباس مشکی خود می پوشند که به معنی کفن است و نیز نوارهای پاره ای سبز و قرمز رنگی بر پیشانی می بندند. پس از مراسم سینه زنی و عزاداری ، شیخ صلا الدین اوزگوندوز رهبر شیعیان ترکیه ، به سخنرانی پرداخت و پس از آن نمایشی تمثیلی از حادثه کربلا بر بالای یک تپه شنی به مورد اجرا درآمد (ینی یوزیل ، 9/3/75)
« حادثه کربلا از دیدگاه مردم ترکیه » :
اختلاف بین حضرت علی (ع) و معاویه استاندار شام بر سر خلافت بعد از شهادت آن حضرت نیز ادامه یافت. اعلام خلافت از طرف یزید و خواست وی مبنی بر بیعت گرفتن از امام حسین (ع) آتش اختلافات را مجدداً شعله ور ساخت ، امام حسین (ع) خلافت یزید را قبول نکرد و در نتیجه به همراه خانواده و یاران خود به سوی کوفه روانه شد. یزید که رسیدن امام حسین به کوفه را با توجه به تعداد زیاد شیعیان آن شهر تهدیدی جدی علیه خود تلقی می کرد ، سربازان خود را برای جلوگیری از رسیدن آن حضرت به کوفه گسیل داشت ، لشکر یزید اهل بیت امام حسین و یارانش را در محلی به نام کربلا محاصره کردند و آب را به روی آن حضرت و یارانش بستند و چندین روز آنها را تشنه نگه داشتند در این روز سپاهیان یزید تمامی یاران امام حسین (ع) و حتی طفل شش ماهه آن حضرت را به شهادت رساندند و سر مبارک آن حضرت را بریدند و به سر نیزه برای یزید فرستادند (یعنی یوزیل ، 9/3/75).
«میدان عاشورا در ترکیه » :
در مراسم با شکوهی در محله (آیتاش) منطقه (هالکالی) در میدان عاشورای زینبیه برگزار می شود. شیخ صلاالدین اوزگوندوز ، رهبر جعفریان ترکیه طی سخنانی اظهار می دارد : مادر روز عاشورا که سالگرد واقعه دلخراش کربلاست ، برای تجدید بیعت با امام حسین (ع) در این محل گردهم آمده ایم. ما به عنوان شیعیان جعفری ، خط آن امام بزرگوار را ادامه خواهیم داد ، امروز تمامی افرادی که تحت ظلم و ستم قرار گرفته و مورد استثمار واقع شده اند برای رهایی خود بایستی زیر پرچم حضرت اباعبدالله (ع) گرد هم آیند. مردان و زنان جعفری بعد از پایان مراسم نمایشی واقعه کربلا در مراسم امام حسین (ع) به زنجیر زنی پرداختند. همچنین به همین مناسبت درمسجد امام حسین منطقه (کایشلی داغی) ناحیه (قاضی کوی) و مسجد (سید احمد دره سی) منطقه (کوشویلو) نیز مراسم عزاداری عاشورا با شرکت محبان اهل بیت (ع) برگزار شد (ملیت ، 9/3/75)
« مراسم عزاداری درهالکالی » :
مراسم هزار و سیصد و پنجاه و ششمین سالروز شهادت حضرت طبق سنت همه ساله هزاران نفر از شیعیان و محبان اهل بیت علیهم اسلام در مراسم عزاداری عاشورا در زینبیه منطقه (هالکالی) شرکت می کنند. انبوه عزداران از ساعات اولیه صبح در دسته های منظم به طرف میدان عاشورای زینبیه درمنطقه (هالکالی) حرکت کردند و با برگزاری مراسم عزاداری ، یاد و خاطره این روز تاریخی را مجدداً در اذهان زنده ساختند. در این مراسم که هزاران تن از شیعیان ، علویها ، و محبان اهل بیت (ع) شرکت کرده بودند ، سخنرانان به تشریح وقایع عاشورا می پردازند.
Login